Tips voor de opvolging van jouw medewerkersonderzoek: op zoek naar het patroon dat verandering mogelijk maakt

Tips opvolging medewerkersonderzoek
Tips opvolging medewerkersonderzoek

Vijf tips voor de opvolging van je medewerkersonderzoek

Veel HR-professionals en leidinggevenden zijn op zoek naar tips voor de opvolging van hun  medewerkersonderzoek, omdat ze merken dat de  beweging na het onderzoek uitblijft. Ondanks alle goede bedoelingen en de wens om er dit keer echt wat mee te doen verandert er maar weinig.

Dat ligt echt niet aan een gebrek aan inzet. Het ligt wel aan wat de opvolging echt vraagt: gerichte aandacht voor de patronen, gewoonten en interacties die bepalen of verandering überhaupt van de grond komt.

In dit artikel vind je vijf tips die je helpen verder te kijken dan acties en plannen.

Verder lezen & aan de slag

Wil je meer verdieping over dit thema of direct praktisch aan de slag binnen jouw organisatie? Bekijk onze relevante artikelen voor nieuwe inzichten of ontdek hoe onze diensten je kunnen ondersteunen bij de volgende stap.

Bekijk veelgestelde vragen

Tip 1: Begin niet meteen met acties. Begin met betekenis geven.

De verleiding om snel iets te doen en op te pakken na een medewerkersonderzoek is super groot. Maar helaas leidt die haast vrijwel altijd tot symptoombestrijding. 

Er komt een training, een aanpassing in een werkproces, een extra overleg. En meestal verandert er daarmee niets wezenlijks.

Neem eerst de tijd om samen te ontdekken wat de uitkomsten zeggen over hoe jullie met elkaar omgaan. Welke patronen worden zichtbaar? Welke gewoonten en reflexen zie je terugkomen? 

Dit proces van betekenis geven heeft een naam: sensemaking. En het begint altijd vóór het actieplan.

Stel dat werkdruk als aandachtspunt naar voren komt. De reflex is vaak: kijken hoe taken verdeeld worden of er wordt geopperd dat de planning anders moet. 

Maar interessanter is de vraag: wie neemt welke besluiten over de caseload? Wat gebeurt er als een medewerker aangeeft dat het te veel wordt? Wordt dat besproken in het team, of lost iedereen het stilletjes zelf op?

In WMO-teams zie je bijvoorbeeld regelmatig dat medewerkers cliënten blijven helpen buiten hun taakomschrijving, omdat zij het lastig vinden om grenzen te stellen aan kwetsbare mensen. 

Dat is geen werkdrukprobleem. Dat is een patroon van professionele identiteit dat de werkdruk in stand houdt.

Tip 2: Behandel de cijfers als spiegel, niet als rapport

Resultaten nodigen uit enorm tot (be)oordelen. Dat ene onderwerp scoort laag -> dat is niet OK en dat moet beter. 

Maar een cijfer vertelt je helemaal niks waarom iets zo gegroeid en ontstaan is. Het laat hooguit zien wat er kennelijk logisch is geworden in het samenspel tussen mensen.

Benader de uitkomsten met nieuwsgierigheid. Neem bijvoorbeeld een score die in bijna elke WMO- of welzijnsorganisatie laag uitvalt: “ik word voldoende op de hoogte gehouden van ontwikkelingen in de organisatie.” De reflex is zoooo begrijpelijk: een nieuwsbrief opstarten, een extra teamoverleg inplannen, een intranet verbeteren.

Stel eerst de nieuwsgierige vraag: hoe komt dit beeld tot stand? Wat verstaan medewerkers eigenlijk onder “op de hoogte worden gehouden”? Gaat het over fusies en reorganisaties, of over dagelijkse beslissingen die hun werk direct raken? En wat zegt het over de afstand tussen de werkvloer en het management dat medewerkers dit structureel missen?

Vaak blijkt dan dat het niet gaat om een informatieprobleem, maar om een verbindingsprobleem. Meer communicatie lost dat niet op.

Tip 3: Betrek leidinggevenden vóór het actieplan, niet erna

Als leidinggevenden pas aanhaken bij het formuleren van oplossingen, missen ze het belangrijkste moment: de kans om te begrijpen wat zichtbaar is geworden. 

De kans is erg groot dat zij vervolgens plannen maken over een werkelijkheid waar ze zelf onderdeel van zijn, zonder dat te hebben onderzocht.

Nodig hen vroeg uit om te reflecteren op hun aandeel in de patronen. Niet om schuldigen te vinden, maar om het geheel scherper te gaan zien.

Neem intervisie. In WMO- en welzijnsorganisaties scoort de toegevoegde waarde van intervisie regelmatig laag. Medewerkers vinden het weinig zinvol, te vrijblijvend, of ze komen er niet aan toe. De reflex van een leidinggevende is dan: de intervisie aanpassen, een andere werkwijze invoeren, of er zelf meer structuur in aanbrengen.

Maar een belangrijke vraag hier is een andere. Want als medewerkers de intervisie niet waardevol vinden, wat zegt dat dan over hoe er in dit team geleerd wordt? Over hoe kwetsbaarheid en twijfel een plek krijgen, of juist geen plek krijgen? En welke rol speelt de leidinggevende daarin, bewust of onbewust?

Dat gesprek komt er niet eens als je meteen in actie komt met ideeën en plannen om de intervisie te verbeteren. Een dergelijk gesprek voer je als je de uitkomst teruglegt in het team.

Tip 4: Maak het gesprek belangrijker dan het plan

Zodra de focus op oplossingen komt te liggen, verdwijnen alle nuances en verschillen in beleving naar de achtergrond. Terwijl daar zichtbaar wordt wat er eigenlijk speelt.

Maak ruimte voor gesprekken waarin verschillende perspectieven worden onderzocht, zonder dat er meteen een conclusie moet komen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. 

In WMO- en welzijnsorganisaties begint de dag vroeg en eindigt het overleg niet zelden in de eigen tijd. De haast is reëel. Maar juist in die haast verdwijnt het gesprek dat er het meest toe doet naar de achtergrond.

Een paar concrete ideeën die ik in dit soort organisaties heb aangereikt:

  • Begin een teamoverleg met één vraag: “wat hebben we de afgelopen week eigenlijk niet uitgesproken?” Geen agenda, geen actiepunten, gewoon twee minuten.
  • Spreek af dat het laatste agendapunt altijd vervalt. Die ruimte gebruik je voor het gesprek dat anders niet komt.
  • Vraag naar een moment waarop er weliswaar haast leek te zijn maar er toch een belangrijk onderwerp is besproken. Probeer dan samen te ontdekken waardoor dat is gelukt. 
  • Benoem de drukte en haast: “we zitten weer in de spagaat tussen wat er moet en wat er nodig is. Wat hebben we vandaag echt nodig?” Soms is dat genoeg om even anders te beginnen.

Tip 5: De opvolging is zelf een spiegel

De manier waarop een organisatie omgaat met de uitkomsten van een medewerkersonderzoek vertelt vaak hetzelfde verhaal als de uitkomsten zelf.

Soms ontstaat er direct druk om in actie te komen. Er worden plannen gemaakt, acties bedacht en oplossingen geformuleerd nog vóórdat er echt samen onderzocht is wat de uitkomsten eigenlijk betekenen.

En precies daarin kan iets zichtbaar worden.

Medewerkers geven bijvoorbeeld aan dat er onvoldoende geluisterd wordt naar wat het onderzoek laat zien, dat besluiten al genomen zijn of dat veranderingen over hen heen komen. Als de opvolging van het onderzoek daarna op precies dezelfde manier verloopt, herhaalt het patroon zich eigenlijk meteen.

Dat maakt de opvolging meer dan alleen een traject ná het onderzoek. De opvolging laat ook zien hoe een organisatie gewend is om met signalen, verschillen en onzekerheid om te gaan.

De neiging om snel te willen oplossen is begrijpelijk. Zeker in organisaties waar de werkdruk hoog is en mensen dagelijks bezig zijn om het werk draaiend te houden. Maar juist die snelheid kan ervoor zorgen dat waardevolle gesprekken te snel verdwijnen achter actielijsten en plannen.

Soms begint beweging pas op het moment dat mensen samen durven onderzoeken wat er eigenlijk zichtbaar wordt in de uitkomsten. Zonder direct schuldigen te zoeken. Zonder meteen te hoeven oplossen.

De opvolging is dan niet alleen een reactie op het onderzoek. Het is zelf onderdeel van wat het onderzoek laat zien.

De opvolging loopt vast zonder het goede gesprek

  • Wil je samen onderzoeken wat de uitkomsten écht zeggen over jullie organisatie?

  • Wil je weten welk patroon zich bij jullie steeds lijkt te herhalen?

     

Plan een gesprek

Benieuwd hoe wij helpen bij dit soort gesprekken?

FAQ's

Waarom is de opvolging van een medewerkersonderzoek zelf een spiegel?
Omdat de manier waarop een organisatie met de uitkomsten omgaat vaak hetzelfde laat zien als de uitkomsten zelf. Als er snel plannen worden gemaakt zonder echt gesprek, wordt zichtbaar hoe de organisatie gewend is om met signalen en verschillen om te gaan.
Wat bedoel je met de opvolging van een medewerkersonderzoek?
Met opvolging bedoelen we alles wat een organisatie doet nadat de resultaten bekend zijn. Denk aan gesprekken met teams, betekenis geven aan de uitkomsten, keuzes maken en eventueel acties bepalen.
Waarom moet je niet te snel in actie schieten na een medewerkersonderzoek?
Omdat snelle acties soms voorkomen dat je begrijpt wat er echt speelt. Dan worden er oplossingen bedacht voor iets waarvan de betekenis nog niet goed onderzocht is.
Wat is het risico van meteen actieplannen maken na een MTO?
Het risico is dat het gesprek verdwijnt achter actielijsten. Dan lijkt er beweging te zijn, maar blijft onduidelijk welke patronen, gewoonten of spanningen onder de uitkomsten liggen.
Waarom is betekenis geven aan MTO resultaten zo belangrijk?
Omdat cijfers niet vanzelf vertellen wat er in het dagelijkse werk gebeurt. Betekenis ontstaat pas als medewerkers en leidinggevenden samen onderzoeken wat de uitkomsten zeggen over hun samenwerking.
Wat laat de opvolging van een medewerkersonderzoek zien?
De opvolging laat zien hoe een organisatie omgaat met signalen, onzekerheid, verschillen van mening en verantwoordelijkheid. Juist daarin wordt vaak zichtbaar wat ook in het onderzoek naar voren kwam.
Waarom herhaalt een organisatie soms hetzelfde patroon na een onderzoek?
Omdat vertrouwde manieren van werken vaak automatisch doorgaan. Als een organisatie gewend is snel te besluiten, kan dat ook gebeuren bij de opvolging van het onderzoek.
Wat betekent het als medewerkers zeggen dat er weinig geluisterd wordt?
Dat hoeft niet te betekenen dat niemand wil luisteren. Het kan ook betekent dat gesprekken te snel richting oplossing gaan, dat besluiten al vast lijken te liggen of dat medewerkers weinig invloed ervaren.
Waarom is vertragen na een medewerkersonderzoek zinvol?
Vertragen geeft ruimte om beter te begrijpen wat de uitkomsten betekent. Daardoor voorkom je dat je te snel conclusies trekt of maatregelen neemt die het onderliggende vraagstuk niet raken.
Is vertragen hetzelfde als niets doen?
Nee. Vertragen betekent niet dat je niets doet. Het betekent dat je eerst zorgvuldig onderzoekt wat er speelt, voordat je bepaalt welke acties passend zijn.
Waarom zijn gesprekken na een MTO belangrijker dan alleen een rapport?
Een rapport laat zien wat mensen hebben ingevuld. Het gesprek daarna helpt om te begrijpen waarom mensen dat hebben ingevuld en wat dit betekent voor het dagelijkse werk.
Wat is een goede eerste stap na de uitslag van een medewerkersonderzoek?
Een goede eerste stap is samen onderzoeken wat de uitkomsten oproepen. Niet meteen oplossen, maar eerst luisteren naar voorbeelden, ervaringen en situaties uit de praktijk.
Waarom moeten leidinggevenden betrokken worden bij de opvolging?
Leidinggevenden spelen vaak een belangrijke rol in de patronen die zichtbaar worden. Door hen vroeg te betrekken, ontstaat ruimte om ook hun aandeel en handelingsmogelijkheden te onderzoeken.
Hoe voorkom je dat de opvolging van een MTO een verplicht nummer wordt?
Door de uitkomsten niet alleen te presenteren, maar er betekenisvolle gesprekken over te voeren. Medewerkers moeten merken dat hun input serieus genomen wordt en dat er echt onderzocht wordt wat ermee gebeurt.
Waarom werken actielijsten na een medewerkersonderzoek niet altijd?
Actielijsten kunnen nuttig zijn, maar niet als ze het gesprek vervangen. Zonder gedeeld begrip van het vraagstuk worden acties al snel losse maatregelen.
Wat kun je doen als medewerkers weinig vertrouwen hebben in de opvolging?
Begin dan niet met grote beloften. Laat eerst zien dat er serieus geluisterd wordt. Vraag naar concrete voorbeelden en wees duidelijk over wat wel en niet kan worden opgepakt.
Waarom is schuld zoeken niet helpend bij MTO resultaten?
Schuld zoeken maakt gesprekken vaak defensief. Het is meestal zinvoller om te onderzoeken hoe bepaalde patronen zijn ontstaan en hoe mensen die samen in stand houden.
Wat betekent het om MTO resultaten als spiegel te gebruiken?
Dat je de resultaten niet ziet als oordeel, maar als aanleiding om te kijken naar wat er in de organisatie logisch is geworden. Het onderzoek helpt dan om patronen zichtbaar en bespreekbaar te maken.
Hoe ontstaat echte beweging na een medewerkersonderzoek?
Echte beweging ontstaat meestal niet door alleen een plan te maken. Die ontstaat als mensen samen begrijpen wat er speelt en bereid zijn hun manier van werken of samenwerken opnieuw te bekijken.
Wat is het belangrijkste bij de opvolging van een medewerkersonderzoek?
Het belangrijkste is dat de organisatie de uitkomsten niet alleen omzet in acties, maar eerst onderzoekt wat ze betekent. Juist dat gesprek maakt de opvolging waardevol.

Deel dit artikel

We reageren snel. Meestal binnen een dag!

Stuur mij een offerte

Laten we kennismaken

We reageren snel! Meestal nog dezelfde dag. 

Plan nu jouw demo

De demo duurt meestal zo’n 45 minuten.