De behoefte aan houvast in organisaties

Waar de behoefte aan houvast in organisaties toe leidt
Waar de behoefte aan houvast in organisaties toe leidt

Houvast als menselijke reflex

De behoefte aan houvast in organisaties is super begrijpelijk. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn. Ze willen duidelijkheid, structuur, afspraken. Niet omdat ze star zijn, maar omdat onzekerheid vermoeit. Een beetje houvast maakt de dag voorspelbaar.

De keerzijde van controle

Toch heeft die behoefte aan houvast ook een schaduwkant. Want hoe meer we proberen te ordenen en onder controle te krijgen, hoe sneller we het gesprek verliezen over wat er eigenlijk aan de hand is. 

We plannen, rapporteren, sturen bij … en heel eventjes lijkt alles weer te werken. Tot de werkelijkheid zich opnieuw aandient en blijkt dat het allemaal niets oplost.

Niet zelden schieten organisaties door in het inzetten van allerlei oplossingen, procedures en regels. Die allemaal goed bedoeld zijn, maar vaak een averechts effect hebben. 

Wat houvast je vertelt

Het is interessant om die behoefte aan houvast in organisaties niet te zien als een wens of behoefte. Die behoefte aan houvast is eerder een signaal. Ze vertelt iets over spanning, over onduidelijkheid, over het verlangen om controle te hebben op iets wat in beweging is. Vaak gaat het niet om één persoon of beslissing, maar om patronen die zich herhalen zonder dat iemand dat zo bedoelt. Daarover lees je meer in Patronen in organisaties: hoe ze ontstaan en blijven bestaan.

Zichtbaar maken wat 'er onder zit'

Hieronder vind je onze Organisatiereflexen-tool. 

Een speelse, interactieve ’tool’ om voorbeelden te zien waar die behoefte aan houvast toe verleide en waar dat dan weer toe leidt.  

Hoe werkt het?

Kies een thema, laat de fruitmachine ‘rollen’ en ontdek hoe een goedbedoelde actie vaak onbedoelde effecten heeft.

Kies een thema en druk op de knop hieronder

Probleem / Wens
Oplossing / Actie
Effect

Klik nog een keer, dan zie je een andere reflex.

Wat onder de behoefte schuilgaat

Misschien zit de uitdaging niet in het loslaten van die o zo fijne houvast, maar in het herkennen van wat die behoefte probeert op te lossen. 

De moed om het even niet te weten

De behoefte aan houvast in organisaties is dus niet verkeerd. Ze is menselijk. Maar ze vraagt soms om een ander antwoord dan nog meer structuur. Soms vraagt ze om aanwezigheid, luisteren en de moed om het nog even niet te weten.

Vaak gaat het over vertrouwen, verbondenheid of richting. ‘Dingen’ die zich niet laten vastleggen in een proces of schema, maar wel kan groeien in goede gesprekken.

Kies een thema, druk op de knop hieronder.

Probleem / Wens
Oplossing / Actie
Effect

Wat onder de behoefte schuilgaat

Misschien zit de uitdaging niet in het loslaten van die o zo fijne houvast, maar in het herkennen van wat die behoefte probeert op te lossen. 

De moed om het even niet te weten

De behoefte aan houvast in organisaties is dus niet verkeerd. Ze is menselijk. Maar ze vraagt soms om een ander antwoord dan nog meer structuur. Soms vraagt ze om aanwezigheid, luisteren en de moed om het nog even niet te weten.

Vaak gaat het over vertrouwen, verbondenheid of richting. ‘Dingen’ die zich niet laten vastleggen in een proces of schema, maar wel kan groeien in goede gesprekken.

Herkenbaar? Wil je onderzoeken waar de behoefte houvast in jullie organisatie vandaan komt?

  • wat de reflexen zeggen over de cultuur en samenwerking
  • hoe goedbedoelde acties soms bepaalde patronen versterken
  • manieren om met teams het gesprek te voeren zonder oordeel
  • hoe je van controle naar vertrouwen beweegt

Plan een gesprek

Benieuwd hoe wij helpen bij het bewust worden van niet-helpende patronen?

FAQ's

Waarom is de behoefte aan houvast in organisaties zo groot?
Omdat mensen zekerheid zoeken. Niet uit angst, maar uit de wens om te weten waar ze aan toe zijn. Houvast geeft rust en voorspelbaarheid in een omgeving die vaak verandert.
Is behoefte aan houvast iets negatiefs?
Nee. Het is een logisch menselijk mechanisme. Pas als de behoefte zich telkens herhaalt, te sterk wordt en leidt tot overmatige controle of rigiditeit, gaat het groei in de weg staan.
Hoe herken je de behoefte aan houvast in een organisatie?
Je merkt het aan structuren die niet meer ter discussie worden gesteld, aan veel overleg of aan de neiging om alles vast te leggen. Er is dan meer aandacht voor grip dan voor betekenis.
Wat zegt die behoefte over de organisatiecultuur?
Het wijst vaak op een cultuur waarin veiligheid en duidelijkheid belangrijk zijn. Tegelijk kan ze aangeven dat er te weinig vertrouwen is om met onzekerheid om te gaan.
Hoe verhoudt de behoefte aan houvast zich tot verandering?
Verandering roept spanning op, en die spanning triggert de behoefte aan houvast. Hoe groter de druk tot verandering, hoe sterker vaak de reflex om te controleren.
Wat gebeurt er als management in die reflex schiet?
Dan ontstaat er vaak nog meer onrust. Goedbedoelde controlemaatregelen geven tijdelijk overzicht, maar versterken het gevoel dat er iets mis is. De reflex is zelden helpend.
Waarom grijpen managers juist naar structuur?
Omdat handelen veiliger voelt dan niets doen. Structuur wekt de indruk van voortgang, maar stelt het gesprek uit over dat wat men onder controle wil houden.
Hoe kun je als leidinggevende die reflex herkennen?
Door te vertragen en stil te staan bij de eigen neiging om te sturen als iets wringt. Niet meteen ingrijpen, maar onderzoeken wat er onder die controledrang zit.
Wat is het verschil tussen houvast en controle?
Houvast geeft richting, controle probeert uitkomst te garanderen. Het eerste schept duidelijkheid, het tweede werkt juist beperkend.
Hoe helpt de Organisatiereflexen tool mij?
De tool maakt met ironie zichtbaar hoe goedbedoelde reflexen ontstaan en patronen in stand houden. Dit helpt de behoefte aan houvast te begrijpen in plaats van te bestrijden.

Deel dit artikel

We reageren snel. Meestal binnen een dag!

Stuur mij een offerte

Laten we kennismaken

We reageren snel! Meestal nog dezelfde dag. 

Plan nu jouw demo

De demo duurt meestal zo’n 45 minuten.