Gedragspatronen bespreekbaar maken: Déze 5 tips werken echt
De resultaten van een medewerkersonderzoek (MTO) lijken vaak super duidelijk en herkenbaar als je naar de cijfers kijkt, maar de echte uitdaging zit in wat er tussen de regels door te lezen is. Wil je echt impact maken? Dan is gedragspatronen bespreekbaar maken dé weg naar blijvende verbetering. In dit artikel leggen we uit hoe je effectief ‘gedragspatronen bespreekbaar maken‘ kunt inzetten voor jouw team.
Als niet-helpende gedragspatronen onbesproken blijven, ontstaat op den duur een ‘onderstroom’ die de dagelijkse effectiviteit ondermijnt. In dit artikel vertellen we hoe je deze dynamiek veilig op tafel krijgt, zodat het onderzoek niet in de bekende la verdwijnt, maar een aanzet wordt tot echte beweging.
Patronen veranderen niet door plannen of checklists, maar door bewustwording en door hele kleine bewegingen.
Waarom gedragspatronen bespreekbaar maken vaak spannend is
Het bespreken van gedrag is voor teams meestal nog iets onbekends en het voelt vaak ongemakkelijk. Er is vaak een onuitgesproken huiverigheid dat het persoonlijk wordt of dat er met vingers gewezen gaat worden. Het gevolg is dat organisaties en teams vaak blijven hangen in de ‘bovenstroom’ en dat belemmerende gedragspatronen bespreekbaar maken uit de weg wordt gegaan.
Om op een veilige manier gedragspatronen bespreekbaar te maken, moet de focus verschuiven van individuele ‘schuld’ naar de gezamenlijke dynamiek. Door gezamenlijke gedragspatronen bespreekbaar te maken, ontstaat er ruimte voor groei in plaats van verdediging.
Tip 1: Focus op de 'dans', niet op de dansers
Een interactiepatroon is een zich herhalende cirkel van actie en reactie. Als je dit zo benoemt, haal je de spanning uit de lucht. In plaats van te focussen op wie wat doet, kijk je naar wat er tussen mensen gebeurt.
Gebruik zinnen als: “Het lijkt erop dat we als groep vaak in deze stand schieten. Wat maakt dat dit voor ons op dit moment een logische manier van werken is?” Door het op deze manier te verwoorden, creëer je een veilige onderzoekende houding.
Dit perspectief maakt de weg vrij om zonder oordeel lastige gedragspatronen bespreekbaar te maken.
Tip 2: Begrijp de functie van het huidige gedrag
Veel gedrag dat nu belemmerend werkt, was in het verleden ooit helpend of logisch. Misschien was een afwachtende houding ooit een overlevingsstrategie in een eerdere organisatiestructuur of fase van het team.
Vraag daarom niet alleen “waarom doen we dit?”, maar: “Wat maakte dat dit gedrag ooit handig was voor ons?” Zodra de functie van het patroon begrepen wordt, ontstaat er ruimte om te kijken of die functie nog steeds nodig is. Effectief gedragspatronen bespreekbaar maken wordt zo een manier om samen te leren van het verleden.
Tip 3: Gebruik de juiste reflectievragen
Wil je tijdens de opvolging van je MTO succesvol gedragspatronen bespreekbaar maken? Gebruik dan vragen die uitnodigen tot reflectie op de onderstroom:
- Wat doen we allemaal (bewust of onbewust) waardoor dit patroon blijft bestaan?
- Wat levert deze manier van werken ons eigenlijk op (bijvoorbeeld veiligheid of conflictvermijding)?
- Wat zou de kleinste stap zijn om dit patroon morgen te doorbreken?
Tip 4: De rol van leidinggevenden als spiegel
Als leidinggevende hoef je de patronen niet op te lossen voor het team. Jouw rol is die van de ‘vriendelijke spiegel’. Benoem wat je ziet gebeuren op het moment zelf: “Ik merk dat we nu heel erg op de details duiken, terwijl we het over de sfeer wilden hebben. Herkennen jullie dit?” Door het patroon in het ‘hier en nu’ te benoemen, help je het team om op een veilige manier hun eigen gedragspatronen bespreekbaar te maken.
Tip 5: Maak kleine, bewuste bewegingen
Gedragspatronen bespreekbaar maken is niet bedoeld om direct perfect te zijn of meteen van alles op te losse. Maar om bewust te worden van wanneer je weer ‘in de oude dans’ stapt. Kleine gedragspatronen bespreekbaar maken, houdt het team in beweging.
Van inzicht naar een gedragen opvolging
Zodra een team samen doorheeft wat ze telkens onbewust doen, verandert het gesprek. Het gaat niet meer over wie er gelijk heeft, maar over wat er logisch is geworden en hoe dat anders kan. De echte winst van een medewerkersonderzoek zit niet in het rapport, maar in deze eerlijke dialoog.
Als je de onderstroom veilig op tafel krijgt door gedragspatronen bespreekbaar te maken, zorg je voor een gedragen opvolging van de resultaten. Start vandaag nog met het gedragspatronen bespreekbaar maken binnen jouw organisatie voor een cultuur waarin iedereen durft te groeien.
Wil je dat teamgesprekken over MTO resultaten meer opleveren?
- We helpen teams gesprekken te voeren waarin mensen voorbeelden delen, elkaar begrijpen en samen betekenis geven aan wat er speelt.
- Plan gerust een kort overleg om te verkennen wat dit voor jullie kan betekenen.
Plan een gesprek
Benieuwd hoe wij helpen bij dit soort gesprekken?